بیماری شناسی گیاهیبیماری های قارچی

معرفی بیماری سفیدک داخلی سیب زمینی (بلایت سیب زمینی)

این بیماری یکی از قدیمی‌ترین و شدیدترین بیماری‌های سیب زمینی است که ابتدا در اروپا و آمریکا و سپس در دیگر نقاط جهان شیوع یافت. در ایران این بیماری علاوه بر سیب زمینی روی گوجه فرنگی و بادمجان نیز شیوع دارد. مناطق انتشار آن شامل سواحل دریای خزر، دزفول، خوی. اردبیل همدان بوده است. این بیماری در مزارع سیب خسارات زیادی به ۱۳۷۶ زمینی اردبیل به‌شدت انتشار یافته و در سال بار آورد. نام این بیماری از یک کلمه یونانی گرفته شده است و Phytophthora به معنی تخریب و ویرانی می‌باشد و کلمه infestans به معنی حمله است.

عامل بیماری سفیدک داخلی سیب زمینی: Phytophthora infestans

نام فارسی: بادزدگی، سوختگی شاخ و برگ، بلایت دیررس شاخ و برگ‌های سیب زمینی، سفیدک داخلی سیب زمینی، بلایت سیب زمینی.

این بیماری از شاخه Oomycota از خانواده Pythiaceae از جنس Phytophthora می‌باشد که بیماری مهمی برای گیاهان خانواده سولاناسه مانند سیب زمینی و گوجه فرنگی و بادمجان است.

تاریخچه بیماری

در سال‌های ۱۸۴۵ تا ۱۸۵۷ این بیماری در ایرلند باعث مرگ یک میلیون نفر بر اثر گرسنگی شد و دو میلیون نفر دیگر را وادار به مهاجرت کرد. در سال ۱۸۴۳ اولین علائم این بیماری در ایالت متحده آمریکا پیدا شد. در سال‌های ۱۸۴۵ به کمک باد اسپورهای این بیماری قارچی در فیلادلفیا و نیویورک گسترش پیدا کردند. سپس از طریق واردات بذر در سال ۱۸۴۵ از طریق اقیانوس اطلس وارد بلژیک شد.

علائم بیماری Phytophthora infestans

علائم این بیماری ابتدا به‌صورت نقاط کوچک آب سوخته در برگ‌ها ظاهر شده و در شرایط مرطوب این لکه‌ها بزرگ‌تر شده و قهوه‌ای و بنفش‌رنگ می‌شوند و باعث سوختگی شاخ و برگ می‌شود. در آلودگی شدید تمام اندام‌های هوایی سیب زمینی در مزرعه سوخته و بوی نامطبوعی در مزرعه استشمام می‌شود. در غده نیز علائم به‌صورت لکه‌های قهوه‌ای نامنظم و تا عمق ۵/۱ سانتیمتری دیده می‌شوند عامل این بیماری زمستان را به‌صورت مسیلیوم در غده‌های آلوده سیب زمینی سپری می‌کند. گیاهان جوان نیز با کشت غده آلوده در خاک یا از غده آلوده‌ای که از سال قبل در مزرعه باقی مانده است به این بیماری مبتلا می‌شود. با آلوده شدن تعداد زیادی اسپورانژیفور و اسپورانژ تولید می‌شود و این اسپورانژها از طریق باد و قطرات باران به گیاه سالم منتقل می‌شوند.

هیف های این قارچ Phytophthora infestans در بین سلول‌های نسوج مبتلا رشد نموده و با فرستادن اندام‌های مکنده به داخل سلول مواد غذایی موردنیاز خود را جذب می‌نمایند. سپ اسپورانژیوفورهای قارچ از طریق روزنه‌های برگ به خارج راه می‌یابند. اسپورانژیوم ها به‌وسیله باد یا قطرات باران منتشر می‌شوند. چرخه بیماری ریسه قارچ زمستان را در داخل غده‌های سیب زمینی آلوده سپری می‌کند. ریسه در بافت‌های غده گسترش می‌یابد و بالاخره به بعضی از سلول‌های چشمک‌های در حال رشد غده آلوده که از سال قبل در مزرعه باقی مانده یا در همان سال کاشته شده حمله می‌کند. ریسه در امتداد ساقه و به‌خصوص در ناحیه پارانشیم پوستی به‌سرعت رشد کرده، تغییر رنگ داده و مرگ سلول‌های مجاور خود را باعث میسلیوم در بین سلول‌های پارنشیم مغز ساقه گسترش می‌یابد. پس از می‌شود و بعد از آن که ریسه از داخل ساقه عبور کرد و به بالای سطح خاک و قسمت‌های هوایی گیاه رسید، شروع به تولید اسپورانژیوفور می‌کند که از طریق روزنه‌های ساقه‌ها و برگ‌ها خارج شده و در معرض جریان هوا قرار گرفته و انتشار می‌یابند. پس از آلوده شدن برگ وقتی هوا مرطوب می‌شود اسپرانژیوم ها از برگ‌ها شسته شده و وارد خاک می‌شوند. بنابراین اول غده‌های نزدیک سطح خاک موردحمله زئوسپورهای در حال خروج از اسپرانژیوم ها قرار می‌گیرند. در غده‌ها ریسه بیشتر در بین سلول‌ها رشد کرده و به قسمت‌های دیگر نفوذ می‌کنند.

روش‌های کنترل غیرشیمیایی

برای مبارزه با این بیماری می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

۱- استفاده از ارقام مقاوم.

۲ – استفاده از غده‌های سالم سیب زمینی.

۳- جمع‌آوری و معدوم نمودن بقایای آلوده گیاهی.

۴ – از بین بردن شاخ و برگ سیب زمینی دو هفته قبل از برداشت.

۵ – استفاده از روش پیش‌آگاهی مانند Blight Cast.

‫0/5 ‫(0 نظر)

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا